
Theo khoản 1 Điều 43 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, giấy phép xây dựng được phân thành ba loại: giấy phép xây dựng mới; giấy phép sửa chữa, cải tạo, di dời công trình; giấy phép xây dựng có thời hạn. Nghị định số 217/2026/NĐ-CP quy định thêm hai phương thức cấp phép: cấp theo giai đoạn (Điều 58) và cấp cho toàn bộ công trình hoặc nhóm công trình thuộc dự án (Điều 59).
Luật Xây dựng phân loại giấy phép xây dựng như thế nào?
Khoản 1 Điều 43 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 quy định giấy phép xây dựng bao gồm các loại sau đây: “a) Giấy phép xây dựng mới; b) Giấy phép sửa chữa, cải tạo, di dời công trình; c) Giấy phép xây dựng có thời hạn.” So với Luật Xây dựng năm 2014 vốn tách riêng giấy phép sửa chữa, cải tạo và giấy phép di dời công trình thành hai loại độc lập, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 đã gộp các hoạt động sửa chữa, cải tạo và di dời công trình vào chung một nhóm tại điểm b khoản 1 Điều 43.
Đối với giấy phép xây dựng có thời hạn, khoản 2 Điều 44 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 xác định đối tượng là công trình thuộc khu vực có quy hoạch đã được phê duyệt, công bố “nhưng chưa thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền”. Khoản 4 Điều 52 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP gắn thêm điều kiện về kế hoạch sử dụng đất: công trình “đã có kế hoạch sử dụng đất cấp xã thì không cấp giấy phép xây dựng có thời hạn cho việc xây dựng mới mà chỉ cấp giấy phép xây dựng có thời hạn để sửa chữa, cải tạo”. Cũng theo khoản 4 Điều 52, sau 02 năm liên tục kể từ ngày kế hoạch sử dụng đất cấp xã được phê duyệt mà cơ quan có thẩm quyền chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, đồng thời kế hoạch này chưa được điều chỉnh, hủy bỏ hoặc việc điều chỉnh, hủy bỏ chưa được công bố, người sử dụng đất được quyền đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn.
Chủ đầu tư có thể đề nghị cấp phép theo giai đoạn hoặc nhóm công trình
Bên cạnh việc phân loại giấy phép xây dựng thành ba loại nêu trên, Nghị định số 217/2026/NĐ-CP quy định hai phương thức cấp phép cho công trình thuộc diện phải có giấy phép, chẳng hạn công trình thuộc dự án chỉ lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật hoặc dự án đầu tư kinh doanh nằm ngoài diện thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn về xây dựng. Theo Điều 58, chủ đầu tư được đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo giai đoạn và nộp bộ bản vẽ thiết kế xây dựng của giai đoạn đề nghị cấp phép. Bên cạnh phương thức này, Điều 59 cho phép chủ đầu tư đề nghị cấp giấy phép xây dựng cho toàn bộ công trình hoặc cho một nhóm công trình thuộc dự án.
Theo quan điểm của tác giả, chủ đầu tư lựa chọn giữa hai phương thức theo tiến độ hoàn thiện hồ sơ thiết kế. Khi thiết kế của giai đoạn thi công đầu đã được phê duyệt trước các giai đoạn sau, đề nghị cấp phép theo Điều 58 cho phép khởi công sớm phần việc đã đủ hồ sơ. Còn khi thiết kế của các công trình trong dự án đã hoàn tất cùng lúc, chủ đầu tư có thể giảm số lần thực hiện thủ tục thông qua việc đề nghị cấp một giấy phép chung theo Điều 59.
Căn cứ pháp luật
Bài viết sử dụng khoản 1 Điều 43, khoản 2 Điều 44 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và khoản 4 Điều 52, Điều 58, Điều 59 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP làm căn cứ phân tích.
Bài viết về hợp đồng xây dựng giải thích thêm mối liên hệ giữa thủ tục xây dựng với việc giao kết và quản lý thực hiện hợp đồng.

