
Khi các bên đã xác nhận công việc và khối lượng thực hiện, nhà thầu và chủ đầu tư nên tập trung giải quyết phương pháp định giá và giá trị còn tranh chấp. Các bên đồng thời có thể thống nhất thanh toán phần tiền đã chấp nhận để giảm khoản nợ và thu hẹp nội dung tranh chấp.
Các bên tách phần tiền đã thống nhất khỏi phần giá trị còn tranh chấp
Nghị định số 210/2026/NĐ-CP quy định về giá và thanh toán hợp đồng xây dựng, trong đó Điều 28 quy định trách nhiệm thanh toán của bên giao thầu. Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 quy định việc thực hiện nghĩa vụ và trách nhiệm trả tiền. Các bên căn cứ điều khoản giá, điều kiện thanh toán và cơ chế giải quyết tranh chấp của hợp đồng để xử lý từng phần giá trị.
Trước hết, các bên xác nhận khối lượng và loại đơn giá áp dụng. Nhà thầu đối chiếu với đơn giá công việc có tính chất tương tự trong hợp đồng, sau đó giải thích các điều chỉnh theo điều kiện thi công thực tế. Khi phương pháp định giá cho phép sử dụng định mức, báo giá hoặc chi phí thực tế, nhà thầu cung cấp tài liệu và cách tính.
Sau khi đối chiếu, các bên ghi vào biên bản phần tiền cùng chấp nhận và nên đưa khoản tiền này vào kỳ thanh toán gần nhất nếu đã đáp ứng điều kiện thanh toán của hợp đồng. Đối với phần chênh lệch, mỗi bên ghi rõ mức giá, căn cứ tính và ý kiến phản hồi để tiếp tục thương lượng.
Trong hồ sơ, nhà thầu lập bảng phân biệt giá trị đã thống nhất và giá trị còn tranh chấp. Các bên nên thỏa thuận việc thanh toán phần đã thống nhất và nội dung bảo lưu đối với phần còn lại trong khuôn khổ pháp luật, hợp đồng. Khi thương lượng chưa thành, các bên sử dụng cơ chế giải quyết tranh chấp của hợp đồng cho khoản chênh lệch.
Nhà thầu và chủ đầu tư nên xử lý phần tiền đã thống nhất theo điều kiện thanh toán của hợp đồng, đồng thời ghi nhận căn cứ và phương pháp tính của giá trị còn tranh chấp. Cách lập hồ sơ này giúp các bên xác định đúng phạm vi thương lượng hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Tình huống minh họa
Giả sử các bên đã nghiệm thu 1.000 m² chống thấm. Nhà thầu yêu cầu đơn giá 280.000 đồng/m², còn chủ đầu tư chấp nhận 220.000 đồng/m². Theo các mức giá này, các bên đã thống nhất 220 triệu đồng và còn tranh chấp 60 triệu đồng; nhà thầu nên đề nghị chủ đầu tư thanh toán phần đã thống nhất theo điều kiện hợp đồng.
Xác định phần tiền đã thống nhất và phần còn tranh chấp
| Nội dung | Cách tính | Giá trị |
|---|---|---|
| Giá trị nhà thầu yêu cầu | 1.000 m² × 280.000 đồng/m² | 280.000.000 đồng |
| Phần tiền các bên đã thống nhất | 1.000 m² × 220.000 đồng/m² | 220.000.000 đồng |
| Phần tiền còn tranh chấp | 1.000 m² × 60.000 đồng/m² | 60.000.000 đồng |
Nhà thầu tập hợp căn cứ định giá và các bên ghi nhận kết quả thống nhất
Nhà thầu tập hợp hồ sơ khối lượng, điều khoản giá, đơn giá công việc tương tự, tài liệu giải thích điều chỉnh, định mức, báo giá hoặc chi phí theo phương pháp áp dụng. Các bên ghi nhận giá trị thống nhất, giá trị tranh chấp, thời điểm thanh toán và nội dung bảo lưu trong biên bản.
Nội dung văn bản tham khảo
“Các bên thống nhất giá trị […] [số tiền đã thống nhất] đối với […] [công việc]. Bên giao thầu thanh toán khoản tiền này trước ngày […] [ngày các bên thỏa thuận]. Các bên bảo lưu ý kiến đối với khoản […] [số tiền còn tranh chấp] để tiếp tục thương lượng hoặc giải quyết theo Điều […] [điều khoản giải quyết tranh chấp] của hợp đồng.”
Lưu ý về phạm vi áp dụng
Các tình huống trong bài mang tính minh họa và chưa xác định ngày ký của từng hợp đồng. Khi xác định luật áp dụng cho một hợp đồng xây dựng, các bên phải đối chiếu thời điểm giao kết, loại dự án và quy định chuyển tiếp tại Điều 95 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Điều 33 Nghị định số 210/2026/NĐ-CP.
Văn bản pháp luật tham khảo
Các bên có thể tham khảo yêu cầu về chứng từ và thời hạn trong bài Hồ sơ và thời hạn thanh toán hợp đồng xây dựng.

