Thanh toán và bảo đảm thanh toán

Nhà thầu kiểm tra thẩm quyền của người giao việc phát sinh như thế nào?

Đối chiếu hồ sơ thỏa thuận thanh toán giữa các bên.

Khi tiếp nhận yêu cầu phát sinh, nhà thầu cần kiểm tra quyền của người giao việc theo hợp đồng và văn bản ủy quyền. Đối với chỉ đạo làm thay đổi giá hoặc nghĩa vụ hợp đồng, nhà thầu phải xác định người có quyền quyết định nội dung đó hoặc người có quyền xác nhận chỉ đạo sau khi tiếp nhận.

Nhà thầu đối chiếu chỉ đạo với phạm vi đại diện của người giao việc

Các điều 141, 142, 143 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 quy định phạm vi đại diện và hậu quả của giao dịch do người thiếu quyền đại diện hoặc người vượt phạm vi đại diện xác lập. Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Nghị định số 210/2026/NĐ-CP và các điều khoản phân quyền trong hợp đồng cung cấp căn cứ xác định thẩm quyền giao việc và người có quyền quản lý, thực hiện và quyết định sửa đổi hợp đồng xây dựng.

Trong hợp đồng xây dựng, các bên thường phân công những người khác nhau điều hành kỹ thuật, phê duyệt chi phí và ký phụ lục. Nhà thầu cần đối chiếu quyền của tư vấn, ban quản lý dự án và cán bộ hiện trường với điều khoản đại diện, giấy ủy quyền, trong đó xác định nội dung công việc, giới hạn giá trị và thời hạn đại diện.

Nếu cán bộ giám sát yêu cầu thay đổi kỹ thuật trong khi chỉ có quyền kiểm tra chất lượng, nhà thầu gửi thông báo đến đại diện có thẩm quyền quyết định thay đổi và chi phí. Nhà thầu nêu nội dung chỉ đạo, căn cứ thẩm quyền giao việc, dự kiến khối lượng, chi phí và đề nghị xác nhận; hồ sơ lưu cả chỉ đạo ban đầu và văn bản trả lời.

Sau khi thực hiện công việc, nhà thầu ghi nhận các hành vi của chủ đầu tư như phê duyệt bản vẽ, nghiệm thu hoặc thanh toán một phần, bởi cơ quan giải quyết tranh chấp có thể xem xét những hành vi này khi xác định việc chấp thuận thay đổi. Tuy nhiên, nhà thầu vẫn cần giải thích nội dung mà từng hành vi thể hiện trên cơ sở phạm vi đại diện theo hợp đồng và pháp luật.

Để bảo vệ yêu cầu phát sinh, nhà thầu phải chứng minh nội dung chỉ đạo và căn cứ thẩm quyền giao việc. Khi sử dụng chữ ký trên biên bản hiện trường, nhà thầu cần xác định người ký đã xác nhận kỹ thuật, khối lượng hay chi phí và kiểm tra quyền của họ đối với nội dung đó.

Tình huống minh họa

Giả sử kỹ sư giám sát ký yêu cầu thay vật liệu làm tăng giá trị công việc 400 triệu đồng, trong khi hợp đồng giới hạn quyền của kỹ sư ở việc kiểm tra chất lượng. Nhà thầu cần chuyển yêu cầu và ảnh hưởng chi phí đến người có thẩm quyền điều chỉnh hợp đồng để đề nghị xác nhận.

Nhà thầu tập hợp tài liệu phân quyền và đối chiếu từng chỉ đạo

Nhà thầu tập hợp bảng phân quyền, giấy ủy quyền, chỉ đạo giao việc, văn bản chấp thuận hoặc xác nhận chỉ đạo và tài liệu phê duyệt thanh toán. Nhà thầu đối chiếu người ký, nội dung, giới hạn giá trị và thời hạn ủy quyền trong từng tài liệu.

Nội dung văn bản tham khảo

“Bên nhận thầu đề nghị Bên giao thầu xác nhận phạm vi thẩm quyền của Ông/Bà […] [họ tên và chức vụ] đối với yêu cầu […] [nội dung công việc] và việc phê duyệt chi phí tối đa […] [giá trị]. Nếu Bên giao thầu giao các quyền này cho người khác, Bên nhận thầu đề nghị Bên giao thầu thông báo người có thẩm quyền trước ngày […] [ngày đề xuất phản hồi].”

Lưu ý về phạm vi áp dụng

Các tình huống trong bài mang tính minh họa và chưa xác định ngày ký của từng hợp đồng. Khi xác định luật áp dụng cho một hợp đồng xây dựng, các bên phải đối chiếu thời điểm giao kết, loại dự án và quy định chuyển tiếp tại Điều 95 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Điều 33 Nghị định số 210/2026/NĐ-CP.

Văn bản pháp luật tham khảo

Nhà thầu có thể tham khảo yêu cầu về chứng từ và thời hạn trong bài Hồ sơ và thời hạn thanh toán hợp đồng xây dựng.